MUSTAFA ACAR

         Yazan: Mustafa Acar

Mustafa Acar

Kelime: “Dögmeç” -Hanı ekseri  faqir arvatlar yapar? -Uşax?Kelime: “Çiğköfte” -Uzun kış gecelerimizin vazgeçilmezi? -Seks! -Yox lo; hanı ifax bi şeyi eksik olsa dahi datsız oliy? -Bizim arvat.Kelime: “Gelinin dili yox kaynananın imanı” -Neyin dili yox, neyin imanı? -İstiyenin dili ...

Töre, toplumun, binlerce yılda aklın ve vicdanın imbiğinden süzerek getirdiği hayati kaideler bütünü. İçinde, insanın ve toplumun erdemce zaafa uğramadan nasıl yaşatılacağına dair hayati ve bilgece öneriler olan sağlam bir zincir… Yazılı değildir töre ve ama son yüzyılda bağrında ...

Neden sanat?1903’te, bir kredi talebi üzerine, otomotiv sektörünün geleceği konusunda uzman incelemesi veren bir banka müdürü, Henry Ford’a şöyle der:  “Atlar her zaman kullanılacaktır. Otomobil ise ancak geçici bir moda olabilir! “ Pek moda olmasa da herzaman  “at”tan yana olunmalıdır ...

Mustafa Acar

                   Evrensel dillerimizden biri de sekstir. Bütün uluslar; Budist’i-Hıristiyan’ı, ilkel’i-uygar’ı, zengin’i-fakir’i, aynı dilde buluşur: Seks.    Kimine göre Allah’ın insanlara bir lütfü, kimine göreyse insanlığın başına beladır seks!  Dağdaki ermişi erdiren, kenttekini boyunca günaha sokan şeydir! ‘Seks Tanrı’nın lütfüdür’ diyenlerin ...

‘Söz’ veya ‘dil’, insanın çok sonraları keşfettiği bir araç ve tarihteki en önemli devrimlerden… Onun sayesindedir ki, insanlık;  düşüncelerindeki nüansları, deneyimlediği şeyleri başkalarına daha rahat bir şekilde aktarabilmiş ve böylece ortak bir kültür mirası yaratabilmiş. Söz’ün veya dil’in önemi, ...

Bir düğün vesilesiyle ilk gidişimizi hatırlıyorum: 1974 yılı olmalı. Temmuz sıraları… Kıbrıs savaşı konuşuluyordu branda örtülü jeepte; Amerikan ambargosu, askerimizin asil mücadelesi vs.  Etrafı seyrediyorum: Parlak, masmavi göğün altında uçsuz bucaksız gibidir Harran ovası; ağacın ve suyun olmadığı bir ...

(Kısa bir süre sonra Onu durdurur:) “Hele bi dekke (dakika) bi dekke; dedi, artıh bakire makire degilem mı?” “He Nayıf! Ölsem bından eyidır artıh!” “Yoh yoh; öyle söyleme le! (Çevreyi kolaçan ederek kızı götürür.) Hele gel; bu harabiya (harabeye) çin ...

Fehmi’nin yalanları bariz ve anlaşılırdı! Bugünkü yalanlarsa gizli ve girift! Fehmi bi taneydi o zamanlar; şimdi eli sallasay Fehmi’ye degi!Evet, bizim zamanımızda yalanın biri bin paraydı! Herkes söylemezdi o yüzden! Fakat zaman içinde yalan, Türk lirası karşısında değer kaybetti; bugün ...

5. KadınLaf, bacaktan-göbekten açılmışken, aklıma geldi: Dikkat ettiniz mi; son yıllarda yeni yetme kızlardan, yetişkin kadınlara kadar, bütün hanımlar sanki bir yarıştalar! Sanki ‘çağdaş yaşam’, dedikleri ucube, kadını karşısına almış boyuna kızıştırıyor... Hani çocukluğumuzda cullıkları (=hindileri) tahrik ederdik ya: “Kabaramazsın ...

YazanMustafa Acar (İzinsiz kullanılamaz. musar63@hotmail.com) Anlatıcı; kırkbeş yaşlarında, zaman zaman İstanbul, zaman zaman da Urfa ağzıyla konuşan mütevazı giyimli bir erkek.Anekdotlarının arkasına veya arasına, bazen üçer-beşer saniyelik müzik parçaları girer.Dekor:Kenarda basit bir tahta sandalye. Arkada asılı, eski bir ceket. ...

Hama hama: Hemen hemen. Hangi camının pisiginı öldürdıx: ‘Ne günahım var’ anlamında bir yakınma sözü. Happır-sappır (qonış-): Saçmasapan konuşmak veya hareket etmek. Zırvalamak. Havada vurıp tavada yi-: Beleş parayla rahat yaşamak. Havanta: İşe yaramaz. Kalitesiz. Havara daş:  Beyaz ve yumuşakça ...

Abamor un pabriqası olsa dayanmaz: (Urfa’nın ilk fabrikası.) Çok para harcayan kişileri uyarmak veya kınamak için söylenir. ‘Abdestinde-namazında: Dürüst ve/veya dindar  kişiler için kullanılan bir tabir. Ac kabadayı: Beş parasız olduğu halde fiyaka yapan kişiler için kullanılır. Ac ol-: Acıkmak. ...

Qabala: Götürü, toptan. Qabaltı: Eski Urfa’da, küçük bir tüneli andıran sokak. En uzunu ‘Hacı ‘Ebo Kabaltısı’dır. Qabarcıx: Kıvırcık üzüm. Qaç-: Koşmak. Qafıl: (=Gafil) Farkında olmayan, bilmeyen. Qafıllıxnan: Bilmeden, dalgınlıkla. Qaqırca-: Yemeğin acı olması. Qaldır-: 1) Bir nesneyi kaldırmak. 2) Tahammül ...

-A- Abo: Hayret bildiren ünlem. Misal: “La Ustanbul’da bi bina yapmışlar, ellısekiz qatlı!” “Abooo; kim yapmış yav!” “Déyiler qelıpçisı Urfa’dan gétmış!” “Abooo; yoxsa bı Nuri usta mı; hanı o bi gözı şaş!” “Bilmiyem.” “’Eynı de odır; çünkü qehvede déyidı ben ...

Ben Seni Urfa’da Sevdim (Part 2)Ben seni Urfa’da sevdim. Urfayı sende sevdim. Hesso’da Cello’da degil! Gönül penceremi sana açmıştım ben Neyim varsa emrine amade etmiştim Defterim, kalemim, tükenim... Ama sen Salo’nın tükenini tercih ettin! Helal olsun sana! Bana bir ...

Ben Seni Urfa’da Sevdim (Prof. Dr. Himmet Karazeybek’in bir şiiri üzerine)Ben seni Urfada sevdim. Duzeken camısına yetişmezden. Parçaçı Salih tükende oturmuş sana taraf bakıyordu. Senin bi elinde şiir kitabı vardı Ötekisinde lolaz dürmügü tutuyordun. O gün ne kadar ettimse vermedin ...

 İnsan, unutmaya koşuludur; unutur! Herşeyi unutabilir… Yalnızca değersiz ve unutulmaya müstahak şeyleri değil, hayatındaki en değerli şeyleri de unutur ve çoğu kez temelli kaybettiğinde hatırlar ancak! (Sonra yine unutur:) Yalnızca çirkinlikleri değil, güzellikleri de unutur insan! Onca aramadan sonra bulduğu ...

“Bu dil ağzımda anamın ak sütüdür!” Diyordu şair        (C. Sıtkı Tarancı), Türkçe’yi kastederek. Ben bu güzel söyleyişi, özele indirgiyor ve  “ak süt” sıfatını  ‘Urfa Ağzı’na hasrediyorum! Bu ‘ünvan’, öncelikle benim ‘ağzıma layık’ çünkü! Urfa’da konuşulan Türkçe (Urfa Ağzı), Türkçe’nin ...

Adam ağladan oldum Ciger dağladan oldum Ezel baş bağlar idim Şindı bağladan oldum.Al benden Yeşil senden al benden Sinem ‘ettar tükenı Ne istersey al benden.Alma yanı Qızarmış alma yanı Nasıl qebre qoyarlar Mırazın almayanı.Araxçını qurama Bi ox vurdiy burama ...

Abâd olasan! Ağbatı siye ola! Allah ataşi anaya babaya göstermiye! Allah başiyızdan eksik etmiye! (Babalar için) Allah biriy bin ede! Allah ele ayağa bırahmıya! (Yahut ‘düşürmiye!’) Allah dert verip derman aratmiya. Allah elden ayaxtan düşürmiye! Allah evlad eline baxtırmiya! Allah ...

Adiy bata! Adiy döşırıle! Adiy kara yerden gele! Adiy saniy quriya! Adiy yeraltından gele! Ağ gidesen qara gelesen! Al duvax görmiyesen! Al qızıl qaniya bölenesen! Alğın çalğın olasan! Allah nefesi kese! Allah mıraziy vermiye! Allah nefesiy kese! Allah senı ala, ...

(Aşağıdaki isimler büyük ölçüde hayalidir. Ancak; tanımadığım halde, çocukluğumdan beri sağdan-soldan duya duya zihnimde yer etmiş isimler ve lakaplar da vardır. Bunlardan izin alma imkânı bulamadım. Affımı dilerim.) M.AcarErkek adları:Artiz Cello ‘Asker Kemo Ataş Osso Ataşpara Şevko Babgâh Xello Bamya ...

Qabahat sırma ‘aba olsa kimse çinine atmaz: İnsan, suçu üstlenmez. Qalaylı paqır küf tutmaz: Bir şey bakımlıysa zararlı şeyler barındırmaz. Qalçası kırığa ziyarat ne yapsın: İnsanın onmayacak bir derdi varsa, buna kimse bir çare olamaz. Qalem eliyde, ‘alem eliyde: İnsan ...

Abdal dügünden, uşax oyundan ‘ecızmez: (‘Abdal’ hem ‘derviş’, hem de ‘kendini bilmeyen’ kişi anlamında kullanılmaktadır. Fakat burada ikinci anlamda olduğu açıktır.) İşi gücü keyif yapmak, eğlenmek olanlar nasıl ki düğünden bıkmazlarsa, çocuk da aynı şekilde oyundan bıkmaz. Ac ayı oynamaz: ...

Abanoz kimin: Koyu tenli kişiler için kullanılır. Abdesxana kimin: Kötü kokan mekanlar için. Ac it kimin: Serseri veya düşkün kişileri aşağılamak için kullanılır. Ağzı açıx ayran delisi kimin: Aptal kişiler için. Ağzı bırnı kıfte kimin: Daha çok güzel ve ...

1.İsteseydim şindı bı Urfa’nın yarısı benımdı!  2. Ağé mühim olan ‘eraba degil; şüfér. 3. Allahma ben bıliydım. 4. Altımda Şahin’nen Mersedes’ı geçtım.  5. Arxasından degil; bırda olsa üzıne de sölerem. 6. Babo yassabur yallah; esasında ...

Canım sevgilim Naylé! Sana bu mektubı yazın temmuzında evimızın damından yazıyorum! Burası şu anda çok sıcax; aynı gavur damı kimin yanıyor; ben de senin aşkından ...  İllehim de gecelerı aklıma geldi mı, beni bir kızdırma tutuyor! Ataşım  boşa ...

Kadın-erkek eşitliği, kadim tartışma mevzularımızdan biridir. İşi abartanlarımız vardır; “oğlum kadın erkekle eşit olur mu; bi defa beyin gramajı dahil her bi şeyi eksik!” Eksik veya fazla bu konu temcit pilavı gibi boyuna önümüze getirilir. Ve biz de her defasında ...